«Аптоматлаштурмақ» пеилиниң өмлүк дәриҗиси.

Имлиқ сөз ①күтүлмигән вәқә-һадисидин тәәҗҗүплиниш вә пушайман қилишни ипадиләйду: апла, хошлишалмай қаптимән-дә. ②Ечиниш, қайғуруш, һесдашлиқни ипадиләйду:-апла!-Дәвәтти зәйнәп чоңқур ечинған һалда,-әтийазда қурғақчилиқ, күздә болса су апити .③Ғәзәп, хапилиқни билдүриду:-апла!-Дәпту отунчи ғәзәп билән чишини чишләп.

Илгири йашап өткән кишиләр; әҗдадлар.

Сүпәт. Мәлум кишиләр дәвалған, ативалған; сахта: шу йили йуртимизда аталмиш демократик сайлам өткүзүлгәниди.

Исим. Кичик типтики балилар қорали. Бурун ачимақ йағачниң икки ачисиға иккилик кәңликтики латини бағлап йасилатти, һазир рәзинкә бағлап йасилиду. Рәзинкә арисиға кичик таш қатарлиқларни қистуруп, рәзинкини созуп туруп қойуп берилиду. Адәттә қошқач қатарлиқ кичикрәк учар қанатларни етишқа ишлитилиду.

Исим. Аҗиз, йетим йесир, тайанчсиз кишиләргә қилинидиған ғәмхорлуқ; йар-йөләк, тайанч, көйүнүш: биз бу йаққа маңидиған чағда дадиси уни ашу тағисиниң атидарчилиқиға қалдурғаниди.

Исим [парсчә] отқа тавап қилғучи, отқа чоқунғучи: атәшпәрәс адәм.

①«Аҗримақ» пеилиниң өмлүк дәриҗиси: улар алдирап-тенәп бир-бириниң қучиқидин аҗрашти-дә, қасим акиға қарап күлүмсирәшти. ②Әр хотунлуқ мунасивәттин айрилмақ, әр-хотунлуқ мунасвәтни үзмәк: мәвланниң хотуни билән аҗрашқиниға техи бир айму болмиғаниди.

Пеил ①җисманий җәһәттин зәипләшмәк, һалсизланмақ; күчи, қуввити азаймақ: бәдәндә ақсил маддиси азлап кәтсә, адәм аҗизлап, һайати хәвпкә йолуқиду.＊Бу йәрләр бәк аҗизлап кәткәчкә түзүк һосул алалмайватимиз. ②Пәслимәк, бошимақ, төвәнлимәк (аваз һәққидә): бовайниң авази бара-бара аҗизлап кетивататти. ③Хирәләшмәк, нурсизланмақ: өй ичидики җинчирағ аҗизлап-аҗизлап, ахир өчүп қалди. ④Күчидин қалмақ, начарлашмақ, иқтидари төвәнлимәк: растини ейтсам көзүм аҗизлап қалғанму, зади сени тонуйалмайватимән.

Исим [ачал+гөш] «йемәклик» соғуқ сәйләрниң бир түри, бу йемәклик қойниң пишурулған сан гөшини йалпақлап тоғрап, тәхсигә тизип, униң үстигә инчигә тоғралған суңпийаз, аччиқсу вә дағланған күнҗүт йеғи қатарлиқлар қуйулуп тәййарлиниду.

Исим. Биравниң ечи кирип қалған кишини ачлап давалайдиған киши, ачни чиқириш үчүн ачлиғучи киши.