«Ә» Билән Башланған Изаһлар

Әй

①Исим. Қатарға қошулуш, айниш, көкләш, тутуш (өсүмлүк вә башқа җанлиқларға нисбәтән): пәрвиш қилиш йахши болмиғанлиқи үчүн, һәр йили көчәт қойулсиму, әй болмай кәлгәниди. ②Күч-қуввәт, озуқлуқ, оғут: әй бәрмәк. Әй қилмақ. ②Имлиқ сөз «йезиқ тили» зоқлиниш, һайаҗанлиниш, һесдашлиқ, ғәзәплиниш, пушайман қилиш қатарлиқ мәниләрни билдүрүп келиду, тилдики «һәй» билән тәң: салам, әй мойсипитләр, пешқәдәм устаз! Баһар бостанида сайрайли хуш аваз!

Әйнән

Рәвиш [әрәбчә] ①һечқандақ өзгиришсиз, өз петичә, әйни билән: һайал өтмәй һелиқи әқиллиқ адәм дости билән биллә берип, бу ишни қазиға әйнән мәлум қилди. ②Дәл, нәқ: бу адәм оруқ, йиргинчлик розәк бәзниң әйнән өзи.

Әвқап

Исим [әрәбчә] «дин» җамаәт ихтийариға өткән, мәсчит, мәдрисиләргә вәхпә қилинған мал-мүлүк, йәр-земин вә шу қатарлиқ нәрсиләр: бир ай дегән оттуз күн, бир йил дегән үч йүз атмиш бәш күн, күнигә болмиди дегәндә үч-төт сәр тәңгә тапса, җәмләп көрүңлар қанчә болуп кәтти? Буниңдин башқа той-төкүн, нәзир-чирағ, әвқап кирими қанчә болиду?

Әпчил

Сүпәт ①чаққан, чевәр, чәбдәс: садиқниң әпчил бир иниси қазнақниң түңлүкидин чүшүп тулумни йешиветипту. ②Әплик, қулай, мувапиқ, баб: әхмәтҗан униң қолидики велисипитни елип өстәң бойиға әкилип әпчил бир җайға қойуп қойди. ③Келишкән, түзүк, җайида: у бүгүн өзигә гирим қилип, чачлирини йуйуп-тарап, хелила әпчил айал болуп қалғаниди.