Сүпәт. Бесими бар, бесимға игә, бесими болған: бесимлиқ су. Бесимлиқ газ.

Исим [бесип+алди] «ботаника» күзлүк қоғунларниң бир хили. Адәттә пости қелин, ети чиң болуп сақлашқа мувапиқ келиду, аптапқа селинип сақланса, әтлири йумшап, пости непизләп йейишлик болиду. Рәңги көпинчә пийаз көки рәңгидә келиду.

Исим [әрәбчә] «йезиқ тили» ①алдин берилгән хәвәр, бәлгә, учур: қарниң мундақ көп йағқини мол һосулниң бешарити ②ипадә, инкас, ишарәт: башлиқниң сөзидин у аллиқандақ бир һекимәтниң бешаритини сәзгәниди.

Сүпәт. Алдин көридиған, кәлгүсидики вәқә-һадисиләр һәққидә алдин хәвәр беридиған: тилдиму бешарәтлик вә илһам берәрлик амиллар мол болуш керәк.

Чәксиз хушаллиққа чөммәк, интайин һайаҗанланмақ: күнләрниң биридә сениң қолуңда оқуған оқуғучилардин бирәри даңлиқ адәм болуп қалса, қериғиниңда у сени йоқлап келип, оң қолини көкрикигә қойуп салам бәрсә, сениң бешиң асманға тақашмамду?

Беши асманға тақашмақ: бу хәвәрни аңлап бешим асманға йәткүдәк болди.

Лайиқ тутмақ, той қилидиған нишан билән пүтүшмәк: әксичә дадам хурсән болди. Бешиң бағлинипту, дәп бешимни силап қойди, бәхтлик өтүңлар, дәп дуа қилди.

Биравға бағланмиған, лайиқи йоқ, той қилишқа пүтүшмигән: хәлипә:-йатлиқ қилинғанму?!-Дәп сориди.-Йоқсу, хәлипә, қизимниң беши бош вә азадә,-деди.

Турмушниң аччиқ-чүчүкини тетип, тәҗрибә-савақларға игә болмақ; чениқмақ, тавланмақ:-көпни көрүп беши пишқан,-деди буҗаң айимханға.

Башбаштақ, өз бешимчи, өз билгинини һесаб дәйдиған:-һелиқи беши чоң қиз бәк ичимни қайнатти.-Ашлиқни сатайли!-Дәп, мени хели ойнатти.

①Осал әһвалда қалмақ, тән бәрмәк: әмәлий пакитлар алдида әмәтниң беши чүшти. ②Роһсизланмақ, чүшкүнләшмәк: актипларниң беши чүшти, дүйни сақлап қелиш расттинла наһайити қийин иди.

Рәвиш. Беши билән, беши тәрәп билән: һарвидин учуп чүшкән бала суға бешичә кирип кәтти.