Артуқ йаки кәм, аз көп, кәм-зийадә.

①Рәвиш. Бәлгилик миқдардин, сандин ошуқ; зийадә, көп: артуқ ухлисаң ач қалисән (мақал).＊25 Сани бәштин бәш һәссә артуқ. ②Сүпәт. Еһтийаҗидин, нормидин ашқан, ошуқ: йениңда артуқ пулуң болса бәш кой берип турамсән? ③Йахши, әвзәл, әла дегән селиштуруш мәнисидә келиду: қиздин артуқ җуван бар, аттин артуқ ғунан бар (мақал). ④Сүпәт. Күчлүк, зор, үстүн: қиличниң күчидин қәләмниң күчи артуқ (мақал).

Исим «ботаника» арча: баққаниди қойнида тәвритип сени, артучниң ғолида йасалған бөшүк.

Исим. Бир қетим артишқа болидиған йүк: бир артим отун.

«Артилмақ2» пеилиниң өмлүк дәриҗиси: улар биравниң шәписини аңлиди-дә, бағниң арқа темидин артилишип, алди кәйнигә қаримай бәдәр қечишти.

①«Артмақ2» пеилиниң мәҗһул дәриҗиси: буғдай артилған ешәк игисидәкла оруқ вә һалсиз болуп, улардин 50 қәдәмчә арқида қалғаниди. ②«Артмақ2» пеилиниң өзлүк дәриҗиси: у биравниң тамдин артилип бағқа чүшүп кәткәнликини билди.

«Артилмақ» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси: қавул уни беши үстидин артилдуруп үч-төт қәдәм йираққа етивәтти.

Сүпәт. Артилған, йүкләнгән: мәликә ойғинип қариса, атлар әслигә келип, кишнәп турғудәк, йүк-тақларму артиқлиқ пети турғудәк.

Исим. Дәрйа вә көлләр үстигә адәм вә улағ өтәлигүдәк дәриҗидә тутқан муз: артиқ чүшмәк.

Исим. Улағқа артилған йүкниң икки қапталға чүшүп турған қисми: отунни артиқ әтмәк.

1. «Артмақ» пеилиниң өмлүк дәриҗиси: һәммәйләнниң хушаллиқи артишмақта иди.
2. «Артмақ» пеилиниң өмлүк дәриҗиси: улар йүкләрни төгиләргә артишти.

Исим. Кино, тийатир, серк қатарлиқ сәнәт әсәрлиридә рол елиш иши, кәспи.