Исим [русчә] кино, тийатир, серк қатарлиқ сәнәт әсәрлиридә, рол алғучи шәхс.

1. Пеил ①көпәймәк, ашмақ: 4-синиптин башлап, балиларниң игилигән билими йилдин-йилға артип бариду. ②Көчмә мәнидики сөз. Күчәймәк, өрлимәк, өсмәк: чөмүп чәксиз шадлиқ қойниға, өз йуртиға маңди у қайтип. Тағ-даванлар қалғанчә кейин, хушаллиқи баратти артип .③Мәлум бир чегра, миқдар йаки чәктин ашмақ, өтмәк: бу баһа әслий баһасидин он пирсәнт артип кетипту.

2. Пеил ①йүкни трансипорт васитисиниң үстигә, ичигә җайлаштурмақ, йүклимәк: синимиған атқа йүк артма (мақал). ②Көчмә. Зиммисигә йүклимәк, бойниға қоймақ, таңмақ: мәсулийәтни артмақ.＊Шөһритиң-шаниң үчүн боғдани сән артсаң маңа. Дәс туруп қәддимни пүкмәй, мәнзилиңгә көтүрәй .③Көчмә. Дөңгимәк, иттирип қоймақ: қарап туруп өзи қилған ишни башқа адәмгә артип қойса боламду?

Исим. Бохтақ.

Сүпәт. Тарихи сөз. Арқа, арқидики: артқи меңә.

«Арттурмақ 1» пеилиниң өмлүк дәриҗиси.

«Артмақ» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси.

Исим. Арпа терилған йәр, арпа бар җай: у дадисини издәп арпилиққа қарап йүгүрди.

Исим «ботаника» башақлиқлар аилисидики бир йиллиқ, саман ғоллуқ өсүмлүк. Шәкли арпиға охшап кетиду, йопурмиқи сәл узун, гүли кичик башақсимақ гүл ретигә кириду; башиқи төвәнгә саңгилиған һаләттә өсиду, рәңги йешил келиду; чарвичилиқта йәм-хәшәк қилиниду.

Исим. Арпибәдийан өсидиған җай, арпибәдийан терилған йәр.

Исим [ арпа+бәдийан ] «ботаника» ①күнлүксиман гүллүкләр аилисидики көп йиллиқ саман ғоллуқ өсүмлүк. Гүли мурәккәп күнлүксиман гүл ретидә болуп, рәңги сериқ келиду; уруқи дора қилиниду. ②Мушу өсүмлүкниң уруқи.

Арпа вә буғдай, омумән арпа вә шу қатарлиқ ашлиқ зираәтлири вә уларниң данлири.

Исим «ботаника» ①башақлиқлар аилисидики бир йиллиқ, саман ғоллуқ өсүмлүк. Йопурмиқи кәң һәм йипсиман болиду, дениниң шакилида узун қилтириқи болиду. У бир хил ашлиқ зираити болуп үндүрмисидин пива вә арпа шекири ишләшкә болиду. ②Мушу хил өсүмлүкниң дени.