Рәвиш. Әсир бойи, әсирму әсир: бүйүк тарим, бу йуртумда еқинлар ичрә сәрвәрсән, улуғ долқун уруп ақтиң әсирләп шунчә қәйсәр сән.

Исим [әрәбчә] ①бирәр нәрсидин қалған йаки униңдин дерәк беридиған бәлгә, из; аламәт: тевип униң томурини һәрқанчә тутуп баққан болсиму, һечқандақ кесәлликниң әсирини сезәлмәпту. ②Тәсир: сениң сөзүң маңа әсәр қилди. ③Кишиләрдә көрүлидиған нерва аҗизлиқ аламити: әсири бар адәм. Әсири тутмақ. ④«Әдәбийат» иҗадий меһнәт мәһсули: илмий әсәр йазмақ. Әсәр йаратмақ. Униң доригәрлик илмиға аит үч парчә әсири нәшир қилинди.

Исим [әрәбчә] «астрономийә» 21 бурҗниң бириниң нами болуп, «чайан» дегән мәнини билдүриду.

Сүпәт. Әқли йоқ, биәқил, әхмәқ: әқилсиз досттин, әқиллиқ дүшмән йахши (мақал). //Бу әқилсиз даим өзигә иш тепип йүриду.

Рәв ①күтүлгән вә арзу қилинғанға пүтүнләй қарши һалда, тәтүричә: мән чоң йиғинни кечиктүрүп ачиду, дәп ойлиғанидим, лекин у пәризимниң әксичә, бәлгиләнгән вақитта ечилди. ②Хата һалда: биз уларниң тепишлиригә униңдин ашурупрақ тепиш билән җаваб қайтурмай, әксичә бу бичариләргә рәһим қилишимиз лазим икән. ③Қаримуқарши бағлиғучи ролида келиду: арслан нанға қарапму қоймиди, әксичә арқиға сүрүлүп партиниң ичигә киривелишқа һәрикәт қилди.

«Әкирмәк» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси: у бу йил чәттин нурғун маллар әкиргүзди.

Әгри-тоқай: әгри-донай ериқ.

Пеил ①удул маңмастин йан тәрәп билән айлинип маңмақ: турсун йолдин әгип удул өйгә маңди. ②Бирәр орун, бирәр нәрсә, бирәр кишиниң әтрапини айлинип йүрмәк: егиз-егиз тағ башида қурғуй әгийду. Қурғуй әмәс тағ башида йарим әгийду. ③Пәйда болмақ, көрүнмәк: зәйтунәмниң көңли чечилип көзидә йаш тамчилири әгиди.

Әл вә йурт, йурт хәлқи: у көңлидә һаман әл-йуртни хуш қилишни ойлайтти.

Исим. Йумилақ қасқанлиқ, астиға тор бекитилгән ун тасқайдиған сайман: әлгәккә чиқип әргә тегипту (мақал).

Исим [әрәбчә] интайин қәдим заман, әң бурунқи вақит: бу бизниң миллитимиз ичидә әлмисақтин тартип бар адәт.

Пеил. Мәңгүлүк хошлашмақ: дадиси «чоқом өч илиңлар!…» Дигиничә җаһан билән әлвидалашти.