«Ә» Билән Башланған Изаһлар

Әрәпат

Исим [әрәбчә] ①мәккигә йеқин, һаҗилар зулһәҗҗиниң тоққузинчи күни һәҗ әрканлирини тамамлаш үчүн туридиған бир тағ. ②Һаҗилар әрәпат теғида турған вақит: әрәпат күни, әрәпат ейи. ③Әрәпат теғида һәҗ әрканлирини ада қилиш паалийити: әрәпат қилмақ. Әрәпатта болмақ. ④Әрләрниң исми.

Әзмәк

Пеил ①бесип миҗиқлимақ, йанҗимақ; сиқип сүйини чиқармақ: ғулам алдираш йүгүрүп кирди-дә, пишип түвигә чүшкән бир шаптулни дәссәп езивәтти. ②Уруп, соқуп увақлимақ, йумшатмақ, макчайтмақ: у йумшитилидиған хам дориларни һаванчида езивататти. ③Нәмдәп йаки суға арилаштуруп тәмини чиқармақ, суйуқлуққа айландурмақ: гүлсүм чай истаканлириға чақмақ қәнт салди-дә, чай қошуқи билән аста малтилап езишкә башлиди. ④Көчмә мәнилик сөз. Җәбир, зулум салмақ; експилататсийә қилмақ: һусәйинниң дадиси гоминдаңниң чоң бир әмәлдари болуп, хәлқни еғир һалда әзгәниди. ⑤Кесәл йаки қийинчилиқ җисманий җәһәттин бошаштурмақ: хушаллиқни унтуди пәрһат, йүзлиридин көчти қизиллиқ. Көзлиридә ойниди һәсрәт, әзди уни мискин йетимлик. ⑥ Роһий җәһәттин азаблимақ, чүшкүнлүккә учратмақ, қийнимақ; биарам қилмақ, һайаҗанландурмақ: униң һазирқи һали йүрәк-бағримни әзди. Қизниң муңлуқ нахшиси йүрикимни әзди. ⑦ Бирәр...

Давамини оқуң!

Әски

Сүпәт ①ишлитилип, көп тутулуп конириған, кона, сүпитидин чүшкән: әски чапан. Әски кигиз.*Әски чапан йамғурда йахши, йаман туғқан өлгәндә йахши (мақал). ②Истемалдин қалған, ташливетилгән, ташландуқ: бундақ әски, сунуқ нәрсиләрни елип немә қилисән?-Дәп сориди һүсән чоқур. ③Көчмә мәнилик сөз. Йаман, бузуқ, осал, начар: әски адәм. Әски қилиқ. У шумтәкниң қилиқи әски болған билән көңли йахши икән.