Исим. Аһалиси турақлашмиған, аһалә орунлашмиған һаләт.

Сүпәт. Аһалиси бар, аһалисикөп, аһалиға игә: нурғун аһалилик мәһәллә.

Исим [әрәбчә] мәлум бир орунда, мәмликәттә олтурақлишип йашиғучи адәмләр топи; хәлқ: мәмликитимиз дунйа бойичә аһалиси әң көп мәмликәт.

Исим [әрәбчә] ①һақарәт, төһмәт, боһтан: өмрүмдә аңлап бақмиған бу аһанәткә чидап туралмай иттик талаға чиқтим. ②Хорлуқ, наһәқчилик, уваллиқ: номус вә аһанәткә чидимиған бәхтигүлниң дадиси бир күни кәчқурун ғәзәп билән қуддусниңкигә берип, бәхтигүлниң өйигә кирди. ③Номус, иза, уйат: чиқирар адәмни кардин йаримас әхләт қилип, қәлби сап инсан үчүн қаттиқ аһанәттур тәмә.

Сүпәт ①һақарәтләнгән, тил-аһанәт ишиткән, қариланған, хорланған: мениму, өзиңизниму аһанәтлик қилишиңизға әмди һәргизму чидап туралмаймән! Чүшәндиңизму? ②Кишини сәскәндүридиған, номус қилдуридиған, уйалдуридиған: йешиң оттузға йәтмәй туруп үч қетим өйләндиң, шуңа «хотун бедики» дегән аһанәтлик намға ериштиң.

1. Исим [парсчә] һак. 2. Исим [парсчә] ①бир биригә уланған, уйғунлашқан тавушлар еқими: патиминиң қулиқиға бир хил аһаңда гүркирәш аңлинатти. <②مۇز> Түрлүк тавушларниң мәлум тәртиптә уйғунлишип, музика пүтүнлүкини тәшкил қилған бирикмисидин ибарәт музика әсири, күй: биринчи муқам йигирмә икки аһаң ейтилғандин кейин түгиди. 3. ③Нутуқта мәнигә қарап авазниң көтүрүлүши вә пәсийиши, күчлүк йаки аҗиз ейтилиши; интонатсийә: мән бовайға:-сиз дәрһал берип адил шуҗини чақирип келиң !-Дедим буйруқ аһаңида. ④Сөзлигүчиниң һестуйғусини ипадиләйдиған тәләппуз услуби: йиғламсириған аһаңда сөзлимәк.

Сүпәт [парсчә] ①қулаққа хушйақидиған, һузур беғишлайдиған, йеқимлиқ: нахшичи сайрамниң сөйгини һөрниң авази булбулдәк аһаңдар икән. ②Мәлум аһаңға игә болған; аһаңлиқ, җараңлиқ: бу шеир немидегән аһаңдарһә!

Исим. Аһаңниң йеқимлиқлиқи, аһаң җәһәттики рәңдарлиқ, аһаңи есиллиқ: «он икки муқам» текистлири. . . Шеирий вәзин җәһәттин күчлүк аһаңдарлиққа игә.

Сүпәт [парсчә] ①ейтилиши охшаш, тәләппуздики аһаңи бир хил: аһаңдаш сөз. ②Мәлум аһаңға, мәлум күйгә мас келидиған: аһаңдаш нахша. Аһаңдаш шеир. ＊Шавқунлириңға аһаңдаш Уйғур, ейтиду саңа дилдин тәшәккүр.

Исим. Аһаңи, тәләппузи охшашлиқ.

Сүпәт ①мәлум бир аһаң йаки музикиға игә, мәлум бир аһаң, музика билән ипадилинидиған, челинидиған йаки ейтилидиған: уларниң муамилилири силиқ, қаидилик, өзара сөзлишишлири аһаңлиқ вә җараңлиқ иди. ②Аһаңдар: келишкән бурутини бурап йигит, чалди-дә, хуш аһаңлиқ дутарини. Йеқимлиқ ләрзан нахша кәтти йаңрап, титритип йүрәкләрниң зил тарини.

Имлиқ сөз. Күтүлмигән вәқә йаки һадисидин әҗәблиниш, һәйран қелиш, йаки хушаллиниш вә йақтуруш туйғусини ипадиләйду: алмас:-аһһай. . . Һәммиси һәқ, муһим гәпләр, тоғра сөз, -деди.