Ә

Әмма

Бағлғучи [әрәбчә] қаримуқарши бағлиғучи болуп келиду. Мәнә җәһәттин «лекин», «бирақ» сөзлири билән охшаш: мән көзлиридин кишини оңайсизландурғучи бир хил нур чақнап туридиған бу адәмниң йүзигә қардимйу, әмма ишқа бәлгиләшкә тилим бармай, йағач челәкни алдим-дә, сиртқа қарап маңдим.

Ән

①Исим. Қой, кала қатарлиқ һайванларни тонувелиш үчүн, уларниң қулақ йаки йотисиға селинған бәлгә, нишан: ән салмақ. ②Исим. Рәхт вә башқа нәрсиләрниң кәңлики; тоғриси: ени кәң рәхт. Рәхтниң ени. ③Сүпәт. Кийим вә башқа нәрсә үчүн техи өлчәп кесилмигән; парчиланмиған: ән рәхт. Ән йағач. ④Сүпәт. Су иттик, раван ақидиған, чоңқур: сүйи ән. Ән ериқ. ⑤Сүпәт. Өзләшкән, көнгән, үнүмлүк, һосуллуқ; мунбәт: ән йәр. Йери ән җай.

Әнҗибар

Исим [парсчә] «ботаника» қамчиот аилисигә киридиған көп йиллиқ, саман ғоллуқ үсүмлүк. Ғоли йилтизсиман том, тик, йәккә өсиду; йопурмиқи нөвәтлишип өсиду вә сапақсиз, мевиси үч қирлиқ, қара, парқирақ келиду; йилтизсиман ғоли дора болиду; иссиқ қайтуруш, зәһәрни тарқитиш, ишшиқ йандуруш ролиға игә.

Әйиб

Исим [әрәбчә] ①қаидә-йосунға, тәртип-интизамға, әдәб-әхлаққа хилап иш; кәмчилик, сәвәнлик: билмәслик әйиб әмәс. Тиришмаслиқ әйиб (мақал).*Өзиниң әйиби өзигә көрүнмәс, көзиниң әйиби көзигә көрүнмәс (мақал). ②Киши уйилидиған, номус қилидиған, хиҗаләт тартидиған хата һәрикәт; начар қилиқ, болмиғур адәт: сиз дәрсиз, йигиткә йаш төкмәк әйиб, билимән номуси көз йаш йигитниң, есимдә атамму ейтқан өлүмгә рази бол вә әмма төкмә көз йешиң! ③Нуқсан, қусур, илләт, җисманий кәмтүклүк: ғеми йоқ инсан болмас, әйиби йоқ һайван болмас (мақал).

Әйвәш

Исим. Көпрәк «кәлмәк» йардәмчи пеили билән биллә келип: «пәйлидин йанмақ, йолға кирмәк, пәскойға чүшмәк, мақул болмақ, унимақ, көнмәк » дегәндәк мәниләрни билдүриду: билмәмсиз, садирму әйвәшкә кәлди. Қени, маңа қанчилик нәп берисиз?*Буниң үчүн әзалар бурун ташливетилгән үнүмсиз йәрләрни қайтидин әйвәшкә кәлтүрди.