1. Пеил ①бирәр тәрәпкә йетип қийа һаләткә кәлмәк, қийсаймақ: һарвидики йүк сол тәрәпкә еғип һарва өрүлүшкә башлиғанда, һарвикәш һарвини дәрһал тохтатти. ②Тоғра йолдин йаки бәлгилик йөнилиштин чәтнимәк, чәткә чиқмақ: айропилан һава йоли йөнилишидин ағди. ③Көчмә мәнидики сөз. Ғәлитә, бир қисма болмақ: немә үчүнду р йүриким бирдинла еғип, сарасимигә чүшүп қалдим.

2. ④Бирәр тәрәпкә йөнәлмәк, қаримақ: ағди көзи, көрди ундин тал-тал дорини, көрди омақ җилвә әйләп турған йарини. ⑤Көчмә мәнидики сөз. Бир тәрәпкә өтмәк, йөткәлмәк, майил болмақ, йан басмақ: һазирқи заманда ким әмәлдар болса кишиләр шуниң тәрәпдари болуп униңға ағиду.

Исим [аға+ини] бирбири билән инақ өтидиған дост, адаш, бурадәр: мән йезамға кәлгән күнила атамдин бурун бир синипта оқуған ағинәм бәхтини соридим.

Бәзи дөләтләрдики һөкүмәт йаки парламентниң ашкара елан қилған сийасий, дипломатийә, малийә вә башқа җәһәтләрдики һөҗҗәтлири. Бу һөҗҗәтләрниң муқависи ақ болғачқа «ақ ташлиқ китаб» дәп аталған.

Исим. Билим-мәрипәт бериш; сәвийисини ашуруш: у дәслипидә хәлқни ақартиш кәспигә еришкәнликидин хушал болуп қизғин ишқа киришкәниди.

Исим «ботаника» том зәнҗивилниң қурутулғини.

Сүпәт. Аққа майил, сус ақ: ақшил рәхт. Ақшил қәғәз.

Исим [ақ+муч] «ботаника» қаримуч мевисиниң шөпүки елип ташланғандин кейин қалған қисми.

Ақәй-көкәй демәк.

Исим. Һәркәтчанлиқ, қизғинлиқ, ғәйрәт, җасарәт: актиплиқ билән ишлимәк. Актиплиқ көрсәтмәк.

Исим [латинчә] чөкүндиниң топлиниши йәни йәр йүзидики ақар су, музлуқ, шамал вә башқа геологик күчләр тәсиридә менирал һәм органик чөкүндиләрниң топлиниш һадисиси.

①«Агаһланмақ» пеилиниң мәҗбурий дәриҗиси:-бирнәрсини көрмисәм вә аңлимисам сизни агаһландурмас идим, -деди абит ишәнч билән. ②Сәгәкләштүрмәк, пәхәс болушқа үндимәк:-һәй әхмәқ, кейин пушайман қилип қалисән. . . ! -Дәп агаһландурди бағвән униңға көйүнүп.

Сүпәт ①ақ-қара, асасән ақ билән башқа рәңниң арилишп келишидин һасил болған (һайванлар һәққидә): ала ат. Ала кала. ＊Адәмниң алиси ичидә, һайванниң алиси тешида (мақал). ②Һәр хил рәңлик йаки йоллуқ; чипар: ала бәқәсәм. Ала көңләк. Ала балдақ. ③Көчмә мәнидики сөз. Баравәр, тәкши үнүп чиқмиған, шалаң; бир йәрдә бар, бир йәрдә йоқ: ала буғдай. ④Бир хил әмәс, йаман: ала көңүл. Ала нийәт.